Het kabinet wil rust, voorspelbaarheid en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Belastingen worden ingezet om werken, ondernemen en investeren te stimuleren. Er wordt expliciet gekozen voor stabiliteit en het vermijden van lastenverzwaringen voor bedrijven en huishoudens. 

Stapsgewijze vereenvoudiging fiscale en sociale regelingen 

De overheid vereenvoudigt stapsgewijs het fiscale, sociale zekerheids- en toeslagenstelsel. Dit wil de overheid doen door: 

• Harmonisatie begrippen inkomensregelingen
  De overheid maakt begrippen en voorwaarden voor inkomensondersteunende regelingen, inclusief sociale zekerheid en toeslagen, eenduidiger om het stelsel eenvoudiger en duidelijker te maken. 
• Toeslagen onder SUWI voor betere samenwerking en dienstverlening
  Toeslagen worden ondergebracht onder de Wet SUWI, zodat uitvoeringsinstanties gegevens beter kunnen uitwisselen en de dienstverlening aan burgers verbetert. 
• Minder niet-gebruik en terugvorderingen door automatische toeslagen
  De overheid verkleint het niet-gebruik en het risico op terugvorderingen door proactieve dienstverlening en werkt toe naar het automatisch uitkeren van toeslagen. 
• Beperking inkomensafhankelijke regelingen start bij heffingskortingen
  De overheid beperkt stap voor stap het aantal inkomensafhankelijke regelingen in de fiscaliteit, te beginnen met het vereenvoudigen van de heffingskortingen. 
• Samenvoeging kinderbijslag en kindgebonden budget tot één kindregeling
  De kinderbijslag en het kindgebonden budget worden samengevoegd tot één kindregeling met een hoger vast en lager variabel bedrag, om meer zekerheid en eenvoud te bieden voor gezinnen. 
• Onderzoek naar vereenvoudiging samenlevingsvormen in de AOW
  De overheid onderzoekt hoe de complexiteit van 21 samenlevingsvormen binnen de AOW vereenvoudigd kan worden om het stelsel overzichtelijker en uitvoerbaarder te maken. 
• Afschaffen kinderopvangtoeslag en invoering directe financiering
  De kinderopvangtoeslag wordt afgeschaft en vervangen door directe financiering van kinderopvang. 

Fiscaal stabiel vestigingsklimaat

Het kabinet kiest voor stabiele belastingen om investeringen op lange termijn mogelijk te maken. De vennootschapsbelasting wordt niet verhoogd.

Box 3 richting werkelijk rendement

Het nieuwe box 3-stelsel op werkelijk rendement wordt doorontwikkeld richting een vermogenswinstsystematiek om lange termijn beleggen te stimuleren.

Vrijheidsbijdrage burgers

Burgers gaan via een beperkt toegepaste tabelcorrectiefactor in de inkomstenbelasting in 2027 en 2028 meebetalen aan veiligheid. Dit levert 1,5 miljard euro op in 2027 en vanaf 2028 structureel 3,4 miljard euro.

Vrijheidsbijdrage bedrijven

Bedrijven gaan via een taakstellende verhoging van de aof-premie meebetalen, waarbij de verhouding tussen het lage en hoge tarief hetzelfde blijft. De invulling van de vrijheidsbijdrage voor bedrijven wordt nog uitgewerkt in overleg met ondernemersorganisaties, mede door het vestigingsklimaat. De bijdrage is 1,5 miljard euro in 2027 en vanaf 2028 structureel 1,7 miljard euro.

Het kabinet wil dat werken loont en dat het sociale stelsel zekerheid biedt bij tegenslag. De focus ligt op eenvoud, meedoen en het voorkomen van problematische situaties. 

Recht op vergissen en lagere incassokosten overheid

• Burgers krijgen het recht op vergissen en overheidsincasso’s worden minder zwaar. Dit moet voorkomen dat mensen door één fout in grote problemen komen.

Betere aansluiting Participatiewet en Inburgeringswet

• Tijdens het inburgeringstraject worden mensen gestimuleerd om te werken. Uitkering en participatie worden beter op elkaar afgestemd.

Bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders 

• De overheid blijft inzetten op bijna gratis kinderopvang en schaft de grootste toeslag af, zodat werkende ouders meer financiële zekerheid krijgen. 

Eén kindregeling voor meer zekerheid en eenvoud 

• De kinderbijslag en het kindgebonden budget worden samengevoegd tot één kindregeling met een hoger vast en lager variabel bedrag, uitgevoerd door de SVB, zodat ouders meer zekerheid hebben en minder administratie. 

De woningnood is topprioriteit. Het kabinet zet in op meer bouwen, betaalbaar wonen en minder belemmeringen. Zowel koop als huur worden geraakt. 

Minder belemmeringen

• Elk jaar komt er een Vereenvoudigingswet die regels versimpelt, onder meer voor optoppen, splitsen, woningdelen en kamer- of hospitaverhuur; gemeenten krijgen duidelijke verplichtingen en het Rijk stelt minimumeisen vast. 
• Wetgeving en fiscale regels op de huurmarkt worden aangepast om investeren aantrekkelijker te maken en het huuraanbod te vergroten. De Wet betaalbare huur wordt waar nodig eerder aangepast. 
• Gemeenten krijgen minder ruimte voor zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming; de precieze aanpassing hangt af van een evaluatie.

Meer bouwen 

• Er komen minstens 30 grootschalige nieuwbouwlocaties verspreid over het land, met ruimte voor nieuwe wijken of steden en aandacht voor wonen, werken, bereikbaarheid en groen. 
• In nationale wetgeving wordt vastgelegd op welke locaties, in welke aantallen en binnen welke termijnen woningen gebouwd moeten worden. 
• Nieuwe woondeals moeten gemiddeld 2/3 betaalbaar zijn, waarvan 30% sociale huur en 25% betaalbare koop. Regionale verschillen blijven mogelijk. 
• Prefabwoningen worden sneller en goedkoper realiseerbaar door landelijke gelijkstelling van regels, een digitaal planproces, en snelle vergunningverlening via fastlane en typegoedkeuring, wat ook helpt bij huisvesting van aandachtsgroepen. 

Betaalbaar 

• De fiscale behandeling van de eigen woning blijft ongewijzigd om rust op de woningmarkt te bewaren. 
• Door nieuwe woonvormen voor ouderen te bouwen, komt de doorstroming op gang en ontstaan er meer passende woningen voor zowel ouderen als starters. 
• Een doorstroombank of doorstroomhypotheek helpt ouderen hun woningvermogen te benutten, zodat verhuizen makkelijker wordt. 
• Permanente bewoning van recreatiewoningen wordt toegestaan en verkoopprocedures voor corporatiewoningen worden vereenvoudigd, zodat corporaties meer kunnen investeren in nieuwbouw en verduurzaming. 
• Werkgevers mogen alleen arbeidsmigranten inzetten als er voldoende woonruimte in de regio is; anders moeten zij zelf huisvesting regelen.

Inkomenstoets en vermogenstoets sociale huur

• Er komt een jaarlijkse inkomenstoets en een vermogenstoets bij instroom om de doorstroming te bevorderen. 
  

Verlaging overdrachtsbelasting voor particuliere investeerders 

• Vanaf 2027 wordt de overdrachtsbelasting voor woningen die niet zelf bewoond worden, zoals voor verhuur of recreatie, verlaagd van 8% naar 7%. 

Werk moet meer lonen en zekerheid bieden. Tegelijk wordt gestuurd op flexibiliteit waar nodig en het tegengaan van schijnzelfstandigheid. 

Aanpak schijnzelfstandigheid en duidelijkheid voor zzp’ers 

• De overheid pakt schijnzelfstandigheid aan door een rechtsvermoeden van werknemerschap in te voeren en de conceptwet Vbar te splitsen. Het resterende deel wordt snel vervangen door een nieuwe Zelfstandigenwet. 

Hervorming arbeidsmarkt en vaste contracten

• Vaste contracten worden aantrekkelijker gemaakt en de arbeidsmarkt wordt hervormd om zekerheid te vergroten.

Samenwerking met sociale partners voor beter arbeidsmarktbeleid 

• Het kabinet werkt in overleg met werkgeversorganisaties en vakbonden aan concrete doelen voor een beter werkende arbeidsmarkt en een sterker stelsel van werk en inkomen, met speciale aandacht voor WW, transitievergoeding, loondoorbetaling bij ziekte, WIA en van werk naar werk. 

Verlichting loondoorbetaling bij ziekte voor mkb 

• Het kabinet werkt aan voorstellen om loondoorbetaling bij ziekte werkbaarder te maken voor werkgevers, vooral voor het mkb, omdat de huidige lasten vaste dienstverbanden belemmeren, terwijl het tweede jaar loondoorbetaling wel re-integratie stimuleert. 

Vereenvoudiging Wet Verbetering Poortwachter voor minder lasten en snellere re-integratie 

• De overheid past de Wet Verbetering Poortwachter aan door rapportageverplichtingen te schrappen, duidelijkheid te geven over sancties en meer maatwerk en contact toe te staan, om zo administratieve lasten te verlagen en re-integratie te versnellen.

Meer wendbaarheid arbeidsmarkt en ruimte voor werknemer 

• Om werknemers beter te laten meebewegen met de veranderende arbeidsmarkt, versoepelt de overheid het afspiegelingsbeginsel bij ontslag en moderniseert het concurrentiebeding, zodat persoonlijke omstandigheden zwaarder meewegen en werknemers meer bewegingsvrijheid krijgen. 

Gerichte investering in Leven Lang Ontwikkelen 

• De overheid investeert in Leven Lang Ontwikkelen met een nieuwe regeling voor om- en bijscholing in tekortsectoren en werkt toe naar een stelsel van individuele leerrechten, waarbij vooral mbo’ers en mkb’ers beter worden ondersteund. 

Hervorming transitievergoeding gekoppeld aan scholing en inzet werkgever 

• De transitievergoeding wordt gekoppeld aan de infrastructuur voor Leven Lang Ontwikkelen en gericht op overstap naar nieuw werk. Werkgevers die voldoende investeren in scholing of re-integratie krijgen minder of geen verplichting, en de compensatie na twee jaar ziekte vervalt.  

Afschaffing compensatie transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid 

• Vanaf 2028 vervalt de compensatie voor werkgevers voor de transitievergoeding bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid voor alle werkgevers. 

Hervorming WW voor snellere overstap naar nieuw werk 

• De WW wordt activerender door de uitkering in het begin te verhogen en de duur te verkorten naar één jaar, met strengere voorwaarden voor opbouw en gebruik, zodat werkenden sneller de overstap maken naar nieuw werk. 

Ingrijpende aanpassing WW vanaf 2028 en 2030 

• Per 1 januari 2028 wordt de maximale WW-duur verkort naar 12 maanden. Vanaf 2030 stijgt de uitkering in de eerste twee maanden naar 80% van het laatstverdiende loon, wordt de referte-eis aangescherpt naar 42 van de 52 weken gewerkt, en bouwt men WW-rechten op met een halve maand per gewerkt jaar. Deze maatregelen beïnvloeden ook de loongerelateerde WGA-uitkering. 

Hervorming arbeidsongeschiktheidsstelsel voor uitvoerbaarheid en menselijke maat 

• Het arbeidsongeschiktheidsstelsel wordt aangepast om uitvoerbaar en menselijk te blijven, met onder meer afschaffing van de IVA voor nieuwe gevallen, betere samenwerking tussen artsen, strengere voorwaarden bij herbeoordelingen en investeringen in preventie en re-integratie. 

Afschaffing IVA in WIA voor nieuwe gevallen per 2030 

• Vanaf 2030 vervalt de IVA-uitkering voor nieuwe aanvragers door het schrappen van het duurzaamheidscriterium in de WIA, om wachtlijsten en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen; bestaande IVA-gerechtigden behouden hun uitkering. 

Verlaging maximum dagloon met 20% per 2029 

• Per 2029 wordt het maximum dagloon voor alle relevante uitkeringsregelingen met 20% verlaagd, waardoor hogere inkomens minder uitkering ontvangen; de koppeling met het maximum premieloon blijft bestaan. 
• Vanaf 2030 vervalt de IVA-uitkering voor nieuwe aanvragers door het schrappen van het duurzaamheidscriterium in de WIA, om wachtlijsten en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen; bestaande IVA-gerechtigden behouden hun uitkering. 

Voortzetting wet BAZ met private opt-out 

• De behandeling van de wet Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) gaat door, met de mogelijkheid voor zelfstandigen om zich privé te verzekeren zoals afgesproken in het pensioenakkoord. 

Balans tussen werkzekerheid en wendbaarheid arbeidsmarkt 

• De overheid wil werkzekerheid voor werknemers en meer wendbaarheid voor werkgevers, vooral in mkb en startups, door te hervormen waar flex te flexibel is en vast te star werkt. 

Stimuleren werkzekerheid via aantrekkelijk arbeidsmarktpakket 

• Het arbeidsmarktpakket moet voldoende aantrekkelijk zijn om nieuwe banen te creëren, vooral in het mkb en toekomstgerichte sectoren, zodat werkzekerheid voor werknemers en werkzoekenden wordt versterkt. 

Herziening sociale zekerheid met focus op re-integratie en duidelijkheid 

• De overheid herzien het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid fundamenteel, met als doel een begrijpelijk en betrouwbaar systeem dat inzet op snelle re-integratie vanaf het begin van ziekte, ondersteund door regionale werkcentra en een zeker vangnet voor wie niet kan werken. 

Gezond werken en minder instroom arbeidsongeschiktheid 

• De overheid stimuleert samen met werkgevers en werknemers gezond werken en voorkomt instroom in arbeidsongeschiktheid, onder meer via preventie en een terugvaloptie, zodat werken en werkgeverschap aantrekkelijker worden. 

Werk naar werk als hoofdroute bij verandering 

• De overheid maakt van de overstap van werk naar werk de standaardaanpak bij ontslag, zwaar werk of loopbaanverandering, om duurzame inzetbaarheid te bevorderen. 

Stimuleren meer werken met nieuwe prikkels 

• De overheid onderzoekt onorthodoxe maatregelen zoals een voltijdsbonus, arbeidskorting per uur en een meerurenvoordeel, zodat het aantrekkelijker wordt om meer uren te werken. 

Vereenvoudiging verlofstelsel voor betere werk-zorgbalans 

• Het verlofstelsel wordt vereenvoudigd op basis van het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’, zodat werk beter te combineren is met gezin en zorgtaken. 

Ondernemers krijgen ruimte, minder regeldruk en voorspelbaar beleid. Het kabinet wil investeren en groei mogelijk maken. 

Slagvaardige overheid en vereenvoudiging regels 

• De overheid wil minder complex en betrouwbaarder worden. Regels worden aangepast aan de praktijk en het doenvermogen van mensen. Met een periodieke Vereenvoudigingswet worden wetten en regels continu verbeterd. Minimaal 500 regels worden geschrapt of vereenvoudigd. 

Oprichting nationale investeringsinstelling voor lange termijn groei 

• Binnen twee jaar komt er een Nationale Investeringsinstelling die marktconforme financiering biedt aan projecten en bedrijven die dit niet via de private markt kunnen regelen, om zo de kapitaalmarkt en het verdienvermogen te versterken. 

Behoud en vereenvoudiging fiscale regelingen voor ondernemers 

• De overheid wil fiscale stabiliteit voor ondernemers behouden door belangrijke regelingen zoals de expatregeling, innovatiebox en WBSO te handhaven en tegelijk de complexiteit en administratieve lasten van deze regelingen te verminderen. 

Bedrijfsopvolgingsregeling blijft

• De bedrijfsopvolgingsregeling en doorschuifregeling worden niet versoberd.

Het nieuwe pensioenstelsel wordt niet herzien in deze kabinetsperiode. In het coalitieakkoord worden wel de volgende maatregelen benoemd:

Koppeling AOW-leeftijd aan levensverwachting 

• Vanaf 1 januari 2033 wordt de AOW-leeftijd direct gekoppeld aan de stijgende levensverwachting, om de betaalbaarheid van de AOW op lange termijn te waarborgen. 

Aangepaste pensioenregels voor draagkracht en zware beroepen 

• De overheid houdt rekening met mensen met zware beroepen die niet langer kunnen doorwerken, en verlaagt de komende zes jaar de fiscale voordelen op aanvullend pensioen voor de hoogste inkomens om de solidariteit in de sociale voorzieningen te versterken. 

Studenten uit het sociaal leenstelsel krijgen een eenmalige tegemoetkoming om schulden sneller af te bouwen.

Versnelling verduurzaming met warmtenetten en warmtepompen 

• De overheid versnelt de aanleg van warmtenetten en kan daarvoor private warmtebedrijven overnemen. Waar geen warmtenet komt, worden vanaf 2029 hybride warmtepompen gestimuleerd en genormeerd. 

Verduurzaming woningen en aanpak energiearmoede 

• De overheid geeft voorrang aan woningverduurzaming met onder meer een Nationaal Isolatie Offensief en verplicht verhuurders om slechte energielabels (E, F, G) vóór 2029 en labels C en D vóór 2040 uit te faseren. 

Gerichte steun via noodfonds energie 

• Het noodfonds energie blijft bestaan om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij energiekosten, terwijl de energietransitie doorgaat. 

Vereenvoudiging privacywetgeving 

• De overheid werkt aan het herzien en vereenvoudigen van de AVG, zowel binnen Europa als in de Nederlandse toepassing. 

Snelle invoering NIS2 voor digitale weerbaarheid vitale sectoren 

• De NIS2-richtlijn wordt snel geïmplementeerd om de digitale weerbaarheid van vitale sectoren te versterken en hen beter te beschermen tegen cyberdreigingen. 

Centrale regie op cybersecurity tegen versnippering 

• Volgens het advies van de Cyber Security Raad komt er centrale regie op cybersecurity om versnippering te voorkomen en digitale kwetsbaarheid te beperken.

Inhaalslag digitale dienstverlening 

• De overheid maakt een inhaalslag in digitale dienstverlening door alle diensten online toegankelijk te maken, naar voorbeeld van Estland. 

Verlenging zorgakkoorden met wettelijke borging 

• De zorgakkoorden worden verlengd en versterkt met wet- en regelgeving, inclusief afspraken over het beperken van de volumegroei in de zorg. 

Passende zorg als norm met scherpere regels en rol Zorginstituut 

• Passende zorg wordt de standaard, met snellere invoering en vergoeding alleen bij bewezen meerwaarde. Wetgeving stelt strengere eisen aan richtlijnen en het Zorginstituut krijgt een sterkere rol in toezicht en beoordeling. 

Minder prikkels voor overbehandeling, focus op effectieve zorg 

• Prikkels voor overbehandeling worden beperkt en alleen bewezen effectieve zorg bepaalt wat in het pakket zit en hoe zorg wordt georganiseerd en bekostigd; nieuwe medische innovaties blijven welkom, maar worden strenger getoetst op effectiviteit en bijdrage aan passende zorg. 

Tegemoetkoming zorgkosten chronisch zieken via gemeenten

• Er wordt structureel 350 miljoen euro gereserveerd om chronisch zieken tegemoet te komen. Deze middelen worden beschikbaar gesteld aan gemeenten. 

Meer regie op zorgaanbod en rol zorgverzekeraars 

• Zorgverzekeraars krijgen meer ruimte en verantwoordelijkheid om passende zorg te stimuleren, terwijl de overheid sterker stuurt op het toekomstige zorglandschap met regie op spreiding, concentratie en vergunningen, en een gelijker speelveld tussen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra. 

Afschaffen vergoeding niet-gecontracteerde zorg met waarborgen 

• Vanaf 1 januari 2029 vervalt de verplichte vergoeding van ongecontracteerde zorg. De vergoeding van niet-gecontracteerde zorg wordt afgeschaft, met een overgangsperiode en aandacht voor personeel. Zorgverzekeraars moeten voldoende zorg contracteren, een restitutiepolis aanbieden en samenwerking afdwingen om passende zorg te garanderen. 

Beheersing zorgpremie via aangepast eigen risico 

• Het eigen risico blijft bestaan, wordt geïndexeerd met € 15,- en stijgt in 2027 met € 60,- om verhoging van de zorgpremies te voorkomen. 

Maximering eigen risico per behandeling 

• Het eigen risico wordt per behandeling gemaximeerd op € 150,-, zodat mensen nooit in één keer hun volledig eigen risico kwijt zijn. 

Meer gegevensuitwisseling om zorgfraude te bestrijden 

• Het Informatieknooppunt Zorgfraude (IKZ) krijgt meer mogelijkheden om gegevens te delen met relevante partners, zodat zorgfraude sneller en effectiever opgespoord kan worden. 

Strengere aanpak zorgfraudeurs 

• Zorgfraudeurs worden vaker strafrechtelijk vervolgd en definitief uitgesloten van werk in de zorg. 

Versterkt toezicht en taskforce tegen zorgfraude 

• Toezichthouders krijgen extra bevoegdheden om bijvoorbeeld overnames te pauzeren en in te grijpen bij schimmige constructies; de Kamer van Koophandel stelt strengere eisen aan het starten van een zorgbedrijf en er komt een Taskforce zorgfraude bij de politie. 

Afschaffing aftrek en tegemoetkoming specifieke zorgkosten per 2028 

• Vanaf 2028 worden zowel de aftrek specifieke zorgkosten als de tegemoetkoming specifieke zorgkosten volledig afgeschaft. 

Vermogensgrenzen zorgtoeslag gelijk aan box 3

• Per 2028 worden de vermogensgrenzen in de zorgtoeslag gelijkgesteld aan het heffingsvrij vermogen in box 3 voor alleenstaanden en tweepersoonshuishoudens. 

Aanpak geneesmiddelentekorten

• Het nieuwe kabinet wil vol inzetten op het bestrijden van geneesmiddelentekorten door onder andere de Europese productie te vergroten, overmedicatie terug te dringen en verspilling tegen te gaan.

Selectie zelfzorggeneesmiddelen uit basispakket

• Een selectie van zelfzorggeneesmiddelen wordt uit het basispakket gehaald, omdat het vooral gaat om middelen die betaalbaar zijn en in de vrije verkoop beschikbaar zijn.

Aanscherping pakketbeheer dure geneesmiddelen

• Het pakketbeheer voor dure geneesmiddelen in de apotheekzorg en de medisch-specialistische zorg wordt aangescherpt, omdat dit de doelmatigheid moet verhogen.

Passende zorg vraagt inclusieve zorg

• Passende zorg moet ook inclusieve zorg zijn, zodat bewezen effectieve zorg mensen echt bereikt wanneer zij die nodig hebben, ongeacht hun achtergrond, en daarom wordt voor vrouwsensitieve en -specifieke zorg gewerkt aan een inhaalslag in behandelingen en geneesmiddelen.

Vertrouwen in uitvoering 

• De overheid geeft uitvoerders meer ruimte en mandaat om professioneel te handelen, zodat zij eenvoudiger en met maatwerk kunnen werken in het belang van mensen. 

Vertrouwen in burgers 

• De overheid kiest weer voor vertrouwen in burgers als uitgangspunt, met minder wantrouwen en eenvoudigere regels, maar treedt streng op bij misbruik. 

Betrouwbare en menselijke overheid 

• De overheid wil vertrouwen vergroten met een menselijker en transparanter aanpak, en door begrijpelijke taal te gebruiken in brieven aan burgers. Dit geldt ook voor provincies, gemeenten en waterschappen. 

Minder regeldruk voor verenigingen 

• De overheid vermindert regeldruk en risico’s voor verenigingen door vrijwilligers minder aansprakelijk te maken, regels aan te passen en praktische belemmeringen samen met banken en gemeenten aan te pakken. 

Stimulering investeringen in Nederlandse economie 

• De overheid stimuleert dat spaargeld meer in de Nederlandse economie wordt belegd, met een EU-beleggingsrekening, onderzoek naar een win-winlening en de verdere ontwikkeling van box 3 naar een vermogenswinstbelasting.