Werk

Werk moet meer lonen en zekerheid bieden. Tegelijk wordt gestuurd op flexibiliteit waar nodig en het tegengaan van schijnzelfstandigheid. 

Aanpak schijnzelfstandigheid en duidelijkheid voor zzp’ers 

• De overheid pakt schijnzelfstandigheid aan door een rechtsvermoeden van werknemerschap in te voeren en de conceptwet Vbar te splitsen. Het resterende deel wordt snel vervangen door een nieuwe Zelfstandigenwet. 

Hervorming arbeidsmarkt en vaste contracten

• Vaste contracten worden aantrekkelijker gemaakt en de arbeidsmarkt wordt hervormd om zekerheid te vergroten.

Samenwerking met sociale partners voor beter arbeidsmarktbeleid 

• Het kabinet werkt in overleg met werkgeversorganisaties en vakbonden aan concrete doelen voor een beter werkende arbeidsmarkt en een sterker stelsel van werk en inkomen, met speciale aandacht voor WW, transitievergoeding, loondoorbetaling bij ziekte, WIA en van werk naar werk. 

Verlichting loondoorbetaling bij ziekte voor mkb 

• Het kabinet werkt aan voorstellen om loondoorbetaling bij ziekte werkbaarder te maken voor werkgevers, vooral voor het mkb, omdat de huidige lasten vaste dienstverbanden belemmeren, terwijl het tweede jaar loondoorbetaling wel re-integratie stimuleert. 

Vereenvoudiging Wet Verbetering Poortwachter voor minder lasten en snellere re-integratie 

• De overheid past de Wet Verbetering Poortwachter aan door rapportageverplichtingen te schrappen, duidelijkheid te geven over sancties en meer maatwerk en contact toe te staan, om zo administratieve lasten te verlagen en re-integratie te versnellen.

Meer wendbaarheid arbeidsmarkt en ruimte voor werknemer 

• Om werknemers beter te laten meebewegen met de veranderende arbeidsmarkt, versoepelt de overheid het afspiegelingsbeginsel bij ontslag en moderniseert het concurrentiebeding, zodat persoonlijke omstandigheden zwaarder meewegen en werknemers meer bewegingsvrijheid krijgen. 

Gerichte investering in Leven Lang Ontwikkelen 

• De overheid investeert in Leven Lang Ontwikkelen met een nieuwe regeling voor om- en bijscholing in tekortsectoren en werkt toe naar een stelsel van individuele leerrechten, waarbij vooral mbo’ers en mkb’ers beter worden ondersteund. 

Hervorming transitievergoeding gekoppeld aan scholing en inzet werkgever 

• De transitievergoeding wordt gekoppeld aan de infrastructuur voor Leven Lang Ontwikkelen en gericht op overstap naar nieuw werk. Werkgevers die voldoende investeren in scholing of re-integratie krijgen minder of geen verplichting, en de compensatie na twee jaar ziekte vervalt.  

Afschaffing compensatie transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid 

• Vanaf 2028 vervalt de compensatie voor werkgevers voor de transitievergoeding bij ontslag na langdurige arbeidsongeschiktheid voor alle werkgevers. 

Hervorming WW voor snellere overstap naar nieuw werk 

• De WW wordt activerender door de uitkering in het begin te verhogen en de duur te verkorten naar één jaar, met strengere voorwaarden voor opbouw en gebruik, zodat werkenden sneller de overstap maken naar nieuw werk. 

Ingrijpende aanpassing WW vanaf 2028 en 2030 

• Per 1 januari 2028 wordt de maximale WW-duur verkort naar 12 maanden. Vanaf 2030 stijgt de uitkering in de eerste twee maanden naar 80% van het laatstverdiende loon, wordt de referte-eis aangescherpt naar 42 van de 52 weken gewerkt, en bouwt men WW-rechten op met een halve maand per gewerkt jaar. Deze maatregelen beïnvloeden ook de loongerelateerde WGA-uitkering. 

Hervorming arbeidsongeschiktheidsstelsel voor uitvoerbaarheid en menselijke maat 

• Het arbeidsongeschiktheidsstelsel wordt aangepast om uitvoerbaar en menselijk te blijven, met onder meer afschaffing van de IVA voor nieuwe gevallen, betere samenwerking tussen artsen, strengere voorwaarden bij herbeoordelingen en investeringen in preventie en re-integratie. 

Afschaffing IVA in WIA voor nieuwe gevallen per 2030 

• Vanaf 2030 vervalt de IVA-uitkering voor nieuwe aanvragers door het schrappen van het duurzaamheidscriterium in de WIA, om wachtlijsten en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen; bestaande IVA-gerechtigden behouden hun uitkering. 

Verlaging maximum dagloon met 20% per 2029 

• Per 2029 wordt het maximum dagloon voor alle relevante uitkeringsregelingen met 20% verlaagd, waardoor hogere inkomens minder uitkering ontvangen; de koppeling met het maximum premieloon blijft bestaan. 
• Vanaf 2030 vervalt de IVA-uitkering voor nieuwe aanvragers door het schrappen van het duurzaamheidscriterium in de WIA, om wachtlijsten en uitvoeringsproblemen bij het UWV te verminderen; bestaande IVA-gerechtigden behouden hun uitkering. 

Voortzetting wet BAZ met private opt-out 

• De behandeling van de wet Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) gaat door, met de mogelijkheid voor zelfstandigen om zich privé te verzekeren zoals afgesproken in het pensioenakkoord. 

Balans tussen werkzekerheid en wendbaarheid arbeidsmarkt 

• De overheid wil werkzekerheid voor werknemers en meer wendbaarheid voor werkgevers, vooral in mkb en startups, door te hervormen waar flex te flexibel is en vast te star werkt. 

Stimuleren werkzekerheid via aantrekkelijk arbeidsmarktpakket 

• Het arbeidsmarktpakket moet voldoende aantrekkelijk zijn om nieuwe banen te creëren, vooral in het mkb en toekomstgerichte sectoren, zodat werkzekerheid voor werknemers en werkzoekenden wordt versterkt. 

Herziening sociale zekerheid met focus op re-integratie en duidelijkheid 

• De overheid herzien het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid fundamenteel, met als doel een begrijpelijk en betrouwbaar systeem dat inzet op snelle re-integratie vanaf het begin van ziekte, ondersteund door regionale werkcentra en een zeker vangnet voor wie niet kan werken. 

Gezond werken en minder instroom arbeidsongeschiktheid 

• De overheid stimuleert samen met werkgevers en werknemers gezond werken en voorkomt instroom in arbeidsongeschiktheid, onder meer via preventie en een terugvaloptie, zodat werken en werkgeverschap aantrekkelijker worden. 

Werk naar werk als hoofdroute bij verandering 

• De overheid maakt van de overstap van werk naar werk de standaardaanpak bij ontslag, zwaar werk of loopbaanverandering, om duurzame inzetbaarheid te bevorderen. 

Stimuleren meer werken met nieuwe prikkels 

• De overheid onderzoekt onorthodoxe maatregelen zoals een voltijdsbonus, arbeidskorting per uur en een meerurenvoordeel, zodat het aantrekkelijker wordt om meer uren te werken. 

Vereenvoudiging verlofstelsel voor betere werk-zorgbalans 

• Het verlofstelsel wordt vereenvoudigd op basis van het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’, zodat werk beter te combineren is met gezin en zorgtaken.